Iedere monteur of installateur in de koude- en klimaattechniek kent het begrip: F-gassen certificaat. Jarenlang was dat hét bewijs dat je in Nederland bevoegd was om te werken aan koelinstallaties, airco’s en warmtepompen met F‑gassen als koudemiddel.
Maar terwijl iedereen nog zoekt op “F-gassen certificaat”, is het systeem eromheen veranderd. De Europese F‑gassenverordening is aangescherpt, natuurlijke koudemiddelen zijn erbij gekomen en Nederland is overgestapt op een nieuw certificeringsstelsel met onder andere het A1-certificaat.
Op deze pagina lees je in taal wat dat betekent. Een overzicht van de regels, de verplichtingen en de overgang van F‑gassen naar A1. Zodat jij precies weet waar je staat en welke stap logisch is in jouw situatie.
F-gassen certificaat in Nederland - zo werkt het nu
Wat zijn F gassen en waarom is certificering verplicht?
F‑gassen zijn gefluoreerde broeikasgassen die in Nederland veel worden gebruikt als koudemiddel in:
- koel- en vriesinstallaties,
- klimaatsystemen in kantoren en winkels,
- warmtepompen in woningen en utiliteit.
Technisch zijn ze betrouwbaar en efficiënt. Juist daarom zijn ze zo breed toegepast. De keerzijde: F‑gassen hebben een hoog Global Warming Potential (GWP). Wanneer koudemiddel ontsnapt bij lekkages, onderhoud of sloop, draagt dat direct bij aan de opwarming van de aarde.
Om die uitstoot te beperken heeft de EU een strakke F‑gassenverordening 2026' ingevoerd. In Nederland is die vertaald naar duidelijke verplichtingen:
- bepaalde werkzaamheden aan F‑gashoudende installaties mogen alleen worden uitgevoerd door gecertificeerde personen,
- bedrijven die met F‑gassen werken moeten voldoen aan aanvullende eisen en worden daarop gecontroleerd.
Een F‑gassen certificaat, in het nieuwe stelsel: een passend persoonscertificaat zoals A1, is dus geen “extra papiertje”, maar de wettelijke basis om in de Nederlandse koudetechniek je werk te mogen doen.
F-gassen regelgeving 2026
Per 29 september 2025 is de herziene Europese F-gassenverordening in werking getreden, met aanzienlijke gevolgen voor monteurs en installateurs in de koude- en klimaattechniek. Sinds die datum is certificering verplicht voor het werken met álle koudemiddelen, inclusief natuurlijke zoals propaan, ammoniak en CO₂. De eerdere vrijstelling voor natuurlijke koudemiddelen komt hiermee te vervallen.
Per 29 maart 2026 wordt het bestaande certificeringssysteem vervangen door een nieuwe indeling met persoonscertificaten van A1-certificaat tot en met E-certificaat. Deze certificaten zijn zeven jaar geldig en zijn van toepassing in de gehele EU. Elk certificaat is gericht op een specifiek koudemiddeltype en toepassing, waardoor de certificering gerichter wordt.
opleidingscentrum-go.nl
Er was een overgangsfase tot 29 maart 2026 waarin opleiders en installateurs zich kunnen aanpassen. Huidige F-gassen- en B-certificaten blijven geldig tot 11 maart 2029. Vanaf nu mogen er geen nieuwe certificeringen volgens het oude systeem meer worden uitgegeven. Het is daarom raadzaam om een opleiding of examen te volgen, zodat je met het oude certificaat nog vier jaar verzekerd bent van geldigheid.
Lees ook ons nieuwsbericht over de nieuwe F-gassenverordening.
Waarom F-gassen certificering?
F-gassen is de verzamelnaam voor gefluoreerde gassen die worden toegepast als koudemiddel in onder andere koelkasten, airco’s en warmtepompen. Deze stoffen hebben een hoog broeikaseffect. Om uitstoot te minimaliseren heeft de EU regelgeving ingesteld (de F-gassenverordening) die bepaalt dat alleen vakbekwame, gecertificeerde technici deze koudemiddelen mogen hanteren.
BRL 100
De BRL 100 is een certificatieschema dat bedrijven helpt te voldoen aan de eisen voor het veilig en verantwoord werken met koudemiddelen, zoals F-gassen. Dit schema bevat richtlijnen voor het installeren, onderhouden, repareren en buiten gebruik stellen van koelinstallaties, airconditioningsystemen en warmtepompen. Bedrijven die volgens de BRL 100 werken, tonen aan dat ze de vereiste kennis en vaardigheden bezitten om aan de strenge milieu- en veiligheidsvoorschriften te voldoen. Het certificaat geeft klanten en toezichthouders de zekerheid dat er volgens de geldende wet- en regelgeving wordt gewerkt, en helpt bedrijven te voldoen aan de eisen van de F-gassenverordening.
Om aan de eisen van de BRL100 te voldoen, kun je terecht bij Opleidingscentrum GOº. Onze adviseurs helpen je graag met advies en kunnen het hele aanvraagtraject begeleiden. Zo ben je goed voorbereid en kun je de schouwing door een extern bedrijf met een gerust hart aanvragen.
Van F gassen certificaat naar A1-certificaat
Jarenlang was het overzichtelijk: wie in Nederland zocht naar een F‑gassen cursus, kwam uit bij een opleiding voor F‑gassen Categorie 1 of 2. Dat certificaat gaf je het recht om aan F‑gashoudende installaties te werken, binnen duidelijke grenzen.
Met de recente aanpassing van de F‑gassenverordening is dat systeem omgebouwd. F‑gassen en natuurlijke koudemiddelen vallen nu onder één geïntegreerd certificeringsstelsel met certificaten als A1, A2, B, C, D en E.
In de praktijk betekent dat:
Wat iedereen nog “F‑gassen certificaat” noemt, is in het nieuwe stelsel het A1-certificaat.
De oude persoonscertificaten (F‑gassen Categorie 1/2) blijven een tijd geldig, maar worden niet meer als eindpunt gezien. De opvolgrichting is A1 of een ander certificaat in het nieuwe systeem.
Nieuwe instromers stappen direct in een traject dat voorbereidt op het A‑stelsel, niet meer op een los F‑gassen certificaat.
Wat betekent dit voor jou als monteur of installateur?
De gevolgen van de overgang hangen sterk af van waar jij nu staat.
Ben je al jaren actief in de koudetechniek en heb je een bestaand F‑gassen certificaat Categorie 1? Dan herken je waarschijnlijk veel in de oude systematiek. Je certificaat blijft in een overgangsperiode geldig, maar je voelt ook dat de praktijk verandert: meer natuurlijke koudemiddelen, meer nadruk op veiligheid, meer aandacht voor energie-efficiëntie. Met een versnelde A1 cursus kun je jouw F-gassen certificaat aanvullen tot het officiele A1-certificaat.
Sta je juist aan het begin van je loopbaan, of ben je van plan om je werkzaamheden uit te breiden met koeltechniek, airco’s of warmtepompen? Dan maak je de stap direct in het nieuwe systeem met de reguliere A1 training.
In beide gevallen geldt hetzelfde uitgangspunt:
je wilt niet alleen vandaag aan de wettelijke eisen voldoen, maar ook over een paar jaar nog zonder gedoe aan alle relevante installaties kunnen werken. Dat vraagt om een opleiding die verder kijkt dan alleen de oude F‑gassen Categorie 1/2 en je echt klaarstoomt voor het werken met verschillende koudemiddelen, in de Nederlandse praktijk, volgens de nieuwste regels.
Veelgestelde vragen
-
Waar volg je een F-gassen / A1 cursus cursus bij Opleidingscentrum GO?
-
Kun je de F-gassen theorie online volgen en alleen praktijk op locatie doen?
-
Hoe worden de F-gassen cursussen van Opleidingscentrum GO beoordeeld?
Welk F-gassen certificaat heb ik nodig?
Zowel personen als bedrijven moeten gecertificeerd zijn om werkzaamheden aan F-gashoudende installaties uit te voeren. Dit betekent dat individuele monteurs een persoonscertificaat F-gassen (Categorie 1 of 2) nodig hebben en dat het bedrijf waar zij voor werken een bedrijfscertificaat (volgens BRL 100 norm) moet hebben. Zonder de juiste certificaten mogen er wettelijk geen handelingen worden verricht waarbij F-gassen uit installaties kunnen vrijkomen. Werken zonder certificaat kan leiden tot boetes en het stilleggen van werkzaamheden door toezichthouders.
Zoals je ziet bepaalt de certificeringscategorie welke werkzaamheden je mag verrichten en aan welke installaties. In onderstaande tabel hebben we de belangrijkste verschillen samengevat:
Zoals je ziet bepaalt de certificeringscategorie welke werkzaamheden je mag verrichten en aan welke installaties. In onderstaande tabel hebben we de belangrijkste verschillen samengevat:
Wat is het verschil tussen F-gassen categorie 1 en 2?
F-gassen Certificaat Categorie 1
Je mag met het F-gassen categorie 1 certificaat:
- Handelingen verrichten aan koelinstallaties, airconditioningsystemen en warmtepompen zonder beperking op de hoeveelheid koudemiddel (F-gassen).
- Lekdichtheidscontroles uitvoeren, installeren, onderhouden, repareren, en terugwinnen van F-gassen op alle installaties, groot en klein.
Deze categorie is geschikt voor monteurs die vaak werken aan middelgrote tot grote installaties of installaties met meer dan 3 kg F-gassen (of 5 ton CO₂-equivalent bij hermetisch gesloten systemen).
F Gassen Certificaat Categorie 2
Je mag met het F-gassen categorie 2 certificaat:
- Handelingen verrichten aan installaties met een inhoud van minder dan 3 kg F-gassen (of minder dan 5 ton CO₂-equivalent bij hermetisch gesloten systemen).
- Lekdichtheidscontroles uitvoeren, installeren, onderhouden, repareren en terugwinnen, maar alleen aan deze kleinere installaties.
Deze categorie is vooral bedoeld voor monteurs die enkel met kleinere installaties werken, zoals split-airco's of kleinere warmtepompen.
Wat zijn F-gassen?
F-gassen zijn synthetische koelmiddelen die veel worden toegepast in koelinstallaties, airconditioning en warmtepompen vanwege hun efficiëntie en stabiliteit. Bekende voorbeelden zijn HFK's en PFK's. Hoewel ze uitstekende koelcapaciteiten hebben, vormen ze een serieus milieuprobleem doordat ze sterk bijdragen aan de opwarming van de aarde als ze in de atmosfeer terechtkomen. Daarom gelden er strenge regels voor het gebruik, de opslag en het onderhoud van systemen die F-gassen bevatten, om lekkages en milieuschade te voorkomen.
Wat zijn de risico's van F-gassen?
F-gassen brengen verschillende risico's met zich mee voor zowel het milieu als de gebruiker. Door hun hoge GWP kunnen zelfs kleine hoeveelheden F-gassen in de atmosfeer grote schade aanrichten en de klimaatverandering versnellen. Voor jou als technicus zijn er ook directe gevolgen: onzorgvuldig omgaan met F-gassen kan leiden tot forse boetes en juridische sancties door het niet naleven van de regelgeving. Daarnaast kunnen sommige F-gassen bij lekkage gevaarlijk zijn in afgesloten ruimtes, wat risico’s oplevert voor de gezondheid en veiligheid.
Wie werken er met F-gassen?
F-gassen worden voornamelijk gebruikt door technici in de koeltechniek, airconditioning en warmtepompen. Dit omvat koelmonteurs, servicetechnici, installateurs en onderhoudsmedewerkers die werken aan installaties waarin F-gassen als koelmiddel worden toegepast. Ook gespecialiseerde bedrijven in de industriële koeling, supermarktkoelingen of datacenters hebben vaak te maken met F-gassen. Al deze professionals moeten beschikken over de juiste certificeringen en kennis van de wet- en regelgeving.
Welke opleiding moet ik volgen om aircomonteur of warmtepompmonteur te worden
Wanneer je vooral aan split-airco’s en compacte warmtepompen wilt werken, sluit de cursus F-gassen Categorie 2 aan. Wanneer je de volledige taakomvang wilt en alle ingrepen wilt kunnen uitvoeren, kies je Categorie 1. Wanneer je je daarna gericht wilt verdiepen, kies je voor een koeltechniek opleiding én opleidingen richting natuurlijke koudemiddelen.
